Hrvnplus.com » Bảo hiểm thất nghiệp

Bảo hiểm Thất nghiệp: ĐẾN PHÚT CHÓT VẪN NGƠ NGÁC?

HRvnplus — Tue, 24 Feb 2009 02:39:04 +0000

Post from: HRvnplus

Bảo hiểm Thất nghiệp: ĐẾN PHÚT CHÓT VẪN NGƠ NGÁC?

Xin mạn phép đăng lại bài viết này của tác giả phan anh cuong từ diễn đàn Lawsoft.

Chính sách bảo hiểm thất nghiệp đã được quy định trong Luật số 71 về Bảo hiểm xã hội từ ngày 29 tháng 06 năm 2006. Vì đây là vấn đề mới nên chính sách này đã đựơc lùi thời điểm áp dụng sau hai năm rưỡi, tức vào ngày 1/1/2009. Vậy mà cho đến tận bây giờ, các doanh nghiệp, người lao động và thậm chí cả các cơ quan nhà nước vẫn ngơ ngác bởi chưa có các văn bản hướng dẫn cần thiết…

Mù mờ về chính sách

Suốt nhiều tháng nay, người lao động khắp trong Nam ngoài Bắc nháo nhác hỏi nhau về chính sách bảo hiểm thất nghiệp, không biết chính sách đó ra sao nhưng nghe nói quy định về trợ cấp thôi việc đã áp dụng bấy nay theo Điều 42 Bộ luật Lao động bị bãi bỏ! Trên báo chí, nhiều cán bộ có trách nhiệm trả lời cũng mỗi người một phách. Nhiều luật sư có uy tín cũng lên báo khẳng định chắc nịch: Chế độ Bảo hiểm thất nghiệp không hề liên quan đến chế độ trợ cấp thôi việc! Trên mạng, ở hầu hết các diễn đàn liên quan đến lao động, việc làm; liên quan đến pháp luật đều có các câu hỏi, các bài thảo luận đối chọi nhau chan chát, người bảo bỏ chế độ trợ cấp thôi việc, người nói không! Luật pháp không rõ ràng khiến người lao động hoang mang. Lo sợ vì bỗng dưng bị mất một khoản tiền lớn, nhiều lao động làm việc lâu năm tại các doanh nghiệp đã tính tới việc xin thôi việc hàng loạt trước 1/1/2009 để đòi trợ cấp thôi việc theo qui định tại Bộ luật Lao động!

Mãi gần đây, ngày 12/12/2008, Chính phủ mới ban hành Nghị định 127 qui định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm thất nghiệp. Thế nhưng, ngay cả khi có Nghị định này thì chính sách bảo hiểm thất nghiệp vẫn chưa thể triển khai vì còn rất nhiều vấn đề chưa rõ ràng trong Nghị định, trong khi đến giờ, Thông tư hướng dẫn của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội vẫn đang trong quá trình dự thảo, lấy ý kiến tham gia!

Luật pháp “đá” nhau

Theo quy định tại các điều 17, 42 của Bộ Luật Lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm trả trợ cấp thôi việc, mất việc cho người lao động làm việc thường xuyên từ 12 tháng trở lên. Các qui định này cho đến hiện nay vẫn còn hiệu lực nhưng trong chương trình xây dựng Luật của Quốc hội năm 2008, 2009 không có nội dung sửa đổi, bổ sung Bộ luật lao động. Trong khi đó, khoản 6 điều 139 Luật BHXH lại qui định: “Thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp không được tính để hưởng trợ cấp mất việc hoặc trợ cấp thôi việc theo quy định của pháp luật về lao động, cán bộ công chức”.

Vấn đề đặt ra là, sau thời điểm ngày 1/1/2009 sẽ song song tồn tại một vấn đề nhưng lại có hai cách giải quyết trái ngược nhau của cùng một cơ quan ban hành văn bản quy phạm pháp luật (Quốc hội).

Khoản 6, điều 139 Luật BHXH đã phủ nhận quy định tại điều 17, điều 42 của Bộ luật Lao động. Như vậy, nếu không sửa đổi thì điều 17, điều 42 Bộ luật Lao động chỉ tồn tại về mặt hình thức mà không có giá trị thực hiện. Trong khi đó, hằng tháng, người lao động vẫn phải đóng bảo hiểm thất nghiệp nhưng có khi không được hưởng. Như vậy, vô hình trung, nghĩa vụ của người lao động đã tăng lên, trong khi quyền lợi lại bị giảm đi. Điều này không phù hợp với quy định của hiến pháp và pháp luật lao động Việt Nam là ưu tiên bảo vệ người lao động. Bởi lẽ, trong quan hệ lao động, người lao động luôn bị rơi vào thế yếu.

Theo một số chuyên gia pháp lí thì trợ cấp thôi việc, mất việc là quan hệ “riêng” giữa người sử dụng và người được sử dụng. Bảo hiểm thất nghiệp là quan hệ “công” giữa Nhà nước và người lao động. Vì thế, không nên đánh đồng hai chính sách này và nên giữ chế độ trợ cấp thôi việc, mất việc ngay cả khi Bảo hiểm thất nghiệp được áp dụng.

Lẽ ra, khi ban hành quy định bỏ trợ cấp mất việc, thôi việc, Cơ quan soạn thảo phải nghiên cứu trình Quốc hội phương án bãi bỏ điều 17 và 42 của Bộ luật Lao động. Trong trường hợp chưa thể sửa đổi hoặc bổ sung ngay, phải xác định rõ trong Luật BHXH danh mục, điều khoản của Bộ luật lao động đã ban hành trái với quy định của Luật BHXH và có trách nhiệm sửa đổi, bổ sung trước khi luật này có hiệu lực.

Lỗi tại ai?

Bộ Lao động Thương binh và Xã hội được Chính phủ giao chủ trì soạn thảo Luật Bảo hiểm xã hội để Chính phủ trình ra kì họp thứ 9 Quốc hội khóa XI vào tháng 6/2006; Bộ cũng là cơ quan được Chính phủ giao soạn thảo Nghị định hướng dẫn chế độ trợ cấp thất nghiệp. Hai năm rưỡi trôi qua nhưng đến cận kề ngày thực hiện, Nghị định 127 ngày 12/12/2008 mới được ban hành.

Nghị định 127 ngày 12/12/2008 có quy định chuyển tiếp, theo đó người lao động bị mất việc hoặc chấm dứt hợp đồng lao động thì được hưởng các chế độ bảo hiểm thất nghiệp đối với thời gian tham gia loại bảo hiểm này (sau ngày 1/1/2009), được hưởng trợ cấp thôi việc đối với thời gian đã làm việc cho doanh nghiệp trước ngày 1/1/2009.

Trong cuộc họp báo mới đây để triển khai chính sách bảo hiểm thất nghiệp, lãnh đạo Bộ Lao động Thương binh Xã hội khẳng định rằng, thực hiện chế độ Bảo hiểm thất nghiệp, cả giới chủ lẫn người lao động đều được lợi. Tuy nhiên, điều mà ai cũng nhìn thấy là khi triển khai thực hiện chế độ bảo hiểm thất nghiệp, người lao động phải bỏ ra thêm 1% lương để đóng vào quĩ này mà trước đây họ không phải đóng.

Thời gian không còn để có thể tổ chức phổ biến, tuyên truyền, giải thích những qui định mới. Tại sao người lao động phải đóng thêm 1% lương vào quĩ bảo hiểm thất nghiệp để được hưởng trợ cấp thất nghiệp thay cho chế độ trợ cấp thôi việc, trong khi theo Điều 17, Điều 42 Bộ luật Lao động (vẫn đang có hiệu lực) thì dù người lao động không phải đóng khoản tiền này mà họ vẫn được giới chủ trả trợ cấp thôi việc? Khi người lao động chưa có được câu trả lời rõ ràng, việc triển khai chắc chắn sẽ khó khăn!

Ngoài ra, các cơ quan BHXH địa phương- đơn vị sẽ thu và chi trả chế độ bảo hiểm thất nghiệp đến bây giờ vẫn dài cổ ngóng trông thông tư hướng dẫn của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội về các thủ tục thu chi. Ngay đến biểu mẫu thu cũng chưa có nên chả biết thu thế nào! Hỏi ra mới biết, Bộ đang lấy ý kiến cho dự thảo thông tư hướng dẫn Nghị định 127CP! Và, đến giờ, nhiều địa phương, sở LĐ- TBXH cũng còn chưa nhận được dự thảo thông tư để góp ý! Có người gợi ý, các doanh nghiệp cứ trích 1% lương của người lao động rồi tạm giữ, khi có thông tư hướng dẫn sẽ nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội để tránh trường hợp sau này phải truy thu dồn một lúc hai, ba tháng. Thế nhưng, vấn đề này lại phát sinh rắc rối mới: Nếu người lao động hằng tháng vẫn bị DN trừ 1% tiền lương, nhưng DN không tham gia BHTN thì người lao động có được hưởng BHTN không? Ngoài ra, mọi người vẫn còn loay hoay với hàng loạt câu hỏi, ví dụ: Khi mất việc, chấm dứt HĐLĐ, hợp đồng làm việc, người lao động đăng ký với cơ quan lao động nào (cấp huyện, cấp tỉnh hay phòng lao động của Ban Quản lý các KCX-KCN); Nên hiểu như thế nào về khái niệm “phù hợp” khi người lao động thất nghiệp mà được cơ quan lao động tổ chức học nghề hoặc giới thiệu việc làm; Nội dung quy định tại khoản 3 điều 14 Nghị định 127/CP về trách nhiệm của BHXH VN là “chi trả” trợ cấp thất nghiệp; hỗ trợ học nghề; tư vấn, giới thiệu việc làm hay phải “tổ chức” học nghề, tư vấn, giới thiệu việc làm cho NLĐ bị thất nghiệp…

Hai năm rưỡi lẽ ra là thời gian quá đủ cho việc ban hành các văn bản hướng dẫn. Thế nhưng, thật khó hiểu là một chính sách quan trọng, liên quan đến cơm áo, gạo tiền của hàng triệu lao động đã không được Bộ Lao động Thương binh và Xã hội quan tâm đúng mức!

Phan Anh Cường

Bảo hiểm thất nghiệp không ảnh hưởng đến trợ cấp thôi việc

HRvnplus — Tue, 24 Feb 2009 02:22:53 +0000

Post from: HRvnplus

Bảo hiểm thất nghiệp không ảnh hưởng đến trợ cấp thôi việc

Thời gian gần đây, tại một số KCX-KCN trên địa bàn TPHCM có tin đồn từ ngày 1-1-2009, khi thực hiện chế độ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), người lao động đã làm việc tại doanh nghiệp (DN) từ 12 tháng trở lên sẽ không được nhận trợ cấp thôi việc (TCTV). Về vấn đề này, ông Nguyễn Đại Đồng, Cục trưởng Cục Việc làm – Bộ LĐ-TB-XH, cho biết:

Ngày 29-6-2006, Quốc hội đã thông qua Luật BHXH, trong đó chính sách BHTN sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2009. BHTN là chính sách để người thất nghiệp nhanh chóng trở lại thị trường lao động, đồng thời chính sách BHXH nhằm hỗ trợ người thất nghiệp để thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của NLĐ khi họ bị mất thu nhập do thất nghiệp. Chính sách BHTN còn hỗ trợ học nghề và tìm việc làm đối với NLĐ tham gia BHTN.

Hiện nay, Bộ LĐ-TB-XH đang phối hợp cùng các cơ quan chức năng xây dựng dự thảo nghị định hướng dẫn thực hiện các quy định của Luật BHXH về BHTN. Các quy định về BHTN đến thời điểm hiện tại chưa có hiệu lực pháp luật.

Về quy định TCTV, luật gia Võ Văn Đời, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật LĐLĐ TPHCM, cho biết TCTV là khoản tiền mà chủ DN phải chi trả cho NLĐ theo các quy định tại điều 42 BLLĐ. Theo đó, khi chấm dứt HĐLĐ với NLĐ đã làm việc thường xuyên trong DN, cơ quan, tổ chức, từ đủ 12 tháng trở lên, người sử dụng lao động (NSDLĐ) có trách nhiệm TCTV, cứ mỗi năm làm việc là nửa tháng lương và phụ cấp lương (nếu có). Đây là trách nhiệm của NSDLĐ chứ không phải là trách nhiệm của cơ quan BHXH. Cho đến thời điểm hiện nay, chưa có một văn bản nào bãi bỏ hoặc thay thế quy định về TCTV.

Như vậy, tin đồn từ ngày 1-1-2009, khi thực hiện chế độ BHTN, NLĐ đã làm việc tại DN từ 12 tháng trở lên sẽ không được nhận TCTV là không chính xác. Bởi lẽ, hai khoản chi trả này là khác nhau. NSDLĐ sẽ phải trả TCTV. Còn các khoản hỗ trợ NLĐ khi thất nghiệp sẽ do BHXH chi trả. NLĐ không nên viết đơn xin nghỉ việc để nhận TCTV trong khi vẫn đang tiếp tục làm việc cho DN.

Việt Báo (Theo_NLĐ)

Nhùng nhằng chuyện hỗ trợ thất nghiệp

HRvnplus — Mon, 23 Feb 2009 10:32:40 +0000

Post from: HRvnplus

Nhùng nhằng chuyện hỗ trợ thất nghiệp

(Dân Trí) Trong khi làn sóng sa thải lao động đã bắt đầu từ quý 4/2008, nhưng cho tới nay Bộ Lao động – thương binh và xã hội (LĐ-TB-XH) vẫn chưa cho ra đời được cơ chế hỗ trợ lao động mất việc theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Panasonic Việt Nam thông báo cắt giảm 500 công nhân tại bộ phận sản xuất đĩa quang máy tính ở khu công nghiệp Thăng Long, như vậy, họ đã cắt giảm 30% trong số hơn 7.000 lao động làm việc tại các nhà máy ở nước ta.

Ông Nguyễn Phú Điệp, phụ trách phòng quản lý lao động tại ban quản lý khu chế xuất – khu công nghiệp Hà Nội cho biết, đến nay, 19 doanh nghiệp tại khu chế xuất – khu công nghiệp Hà Nội đã cắt giảm 4.300 lao động. Dự kiến trong năm nay, sẽ có khoảng 10.000 lao động ở khu công nghiệp Thăng Long mất việc làm, chiếm gần 20% tổng số lao động tại đây.

Ở các tập đoàn lớn như Vinamotor, Dệt may, Vinashin, sa thải lao động là việc “chẳng đặng đừng”. Ông Từ Văn Hùng, phó tổng giám đốc Vinamotor nói: “Có nhà máy năm ngoái sử dụng một ngàn công nhân, tới nay đã cho 900 người nghỉ việc, cả lao động lành nghề, số còn lại, cho nghỉ việc luân phiên”. Theo tập đoàn Dệt may, 12.000 lao động ngành này bị mất việc do nhiều doanh nghiệp không có đơn hàng mới.

Chưa có cơ chế hỗ trợ lao động mất việc

Từ tháng 12/2008, Bộ LĐ-TB-XH ước số người bị mất việc làm trong quý 4/2008 là 29.400 người, và trong cả năm 2008 có 300.000 người bị mất việc làm. Còn trong thực tế, với hệ thống thông tin việc làm đang quá lỏng lẻo ở nước ta hiện nay, cộng thêm việc báo cáo quá chậm và chung chung ở các địa phương, khó có được số liệu tương đối chuẩn về lượng lao động mất việc từ cuối năm 2008 tới nay.

Trước làn sóng sa thải lao động liên tục, tại hội nghị tổng kết ngành LĐ-TB-XH năm 2008, Thủ tướng Chính phủ đã giao bộ này đề xuất cơ chế hỗ trợ lao động mất việc làm do khủng hoảng kinh tế. Một dự thảo đề án đã được xây dựng thành khung, nhưng tới nay vẫn “nhùng nhằng” ở chỗ, ai được hỗ trợ, và ai không được hỗ trợ, nghĩa là tiêu chí để người lao động được hỗ trợ khi mất việc làm.

Ở thời điểm dự thảo đề án được giao cho Vụ Lao động – tiền lương, Bộ LĐ-TB-XH xây dựng, việc đưa ra các tiêu chí cũng rất khó khăn. Bởi theo pháp luật về lao động hiện hành, người lao động mất việc sẽ được hưởng trợ cấp mất việc, mỗi năm làm việc được hỗ trợ một tháng lương từ chủ sử dụng lao động. Nhưng vấn đề nảy sinh khi không phải doanh nghiệp nào cũng có khả năng trả khoản tiền này cho người lao động. Hàng loạt câu hỏi được đặt ra: phân loại lao động được hỗ trợ và không được hỗ trợ như thế nào? Hỗ trợ thẳng cho người lao động, hay hỗ trợ qua doanh nghiệp? Làm sao để khẳng định được người lao động đó bị mất việc? Làm sao để khẳng định doanh nghiệp đó không có khả năng chi trả? v.v…

Ông Hoàng Minh Hào, phó vụ trưởng Vụ Lao động – tiền lương, Bộ LĐ-TB-XH cho biết dự kiến ban đầu là những lao động bị mất việc ở các doanh nghiệp đang còn hoạt động, doanh nghiệp phải trả trợ cấp mất việc cho lao động theo quy định của pháp luật. Với những doanh nghiệp bị phá sản, thì giải quyết theo quy định về giải thể, phá sản. Trường hợp người lao động không được giải quyết thoả đáng các quyền lợi, thì ngân sách Nhà nước sẽ chi trả. Tuy nhiên, ông Hào cho rằng, nếu không phân loại được đối tượng chi trả, ngân sách Nhà nước không thể gánh được khoản chi đó trong thời điểm này.

Tới nay, dự thảo đề án đã được giao cho Cục Việc làm, Bộ LĐ-TB-XH nghiên cứu, nhưng những câu hỏi đó vẫn khó được trả lời. Việc đưa ra tiêu chí hỗ trợ khó hơn rất nhiều việc mỗi người nghèo được nhận hai trăm ngàn đồng ăn tết. Mới đây, khi trao đổi về dự thảo đề án, ông Nguyễn Thanh Hoà, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH cũng lo ngại về việc khó đưa ra một tiêu chí cụ thể để hỗ trợ người lao động. Thêm nữa, trong thị trường lao động mà thông tin chưa được minh bạch như nước ta, việc trả đúng, đủ cho người lao động là một đề bài khó.

Theo Tây Giang
Sài Gòn tiếp thị